Türkiye’de Havası En Kirli İller Açıklandı: Kars’ın Komşusu Iğdır Zirvede!
Greenpeace Türkiye İklim ve Enerji Kampanya Sorumlusu Emel Türker Alpay, Türkiye’de hava kirliliğinin ulaştığı endişe verici seviyelere dikkat çekti. Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP) tarafından yayımlanan “Kara Rapor 2025”, Türkiye’nin hava kalitesi karnesini ortaya koydu.
Rapora göre, Türkiye’de Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) standartlarına göre havası temiz tek bir il bile bulunmuyor. En kirli iller arasında Kars’ın komşusu Iğdır ilk sırada yer alırken, onu Erzincan ve Kütahya takip etti.
Iğdır, Türkiye’nin En Kirli Havasına Sahip
Kars’a komşu olan Iğdır’ın hava kirliliğinde ilk sırada çıkması, Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki hava kalitesi sorunlarını bir kez daha gündeme taşıdı. Uzmanlar, Iğdır’daki kirliliğin coğrafi konum, sanayi faaliyetleri ve sınır ötesi etkiler nedeniyle bölge genelini etkileyebileceğini belirtiyor.
Emel Türker Alpay, “Türkiye’de hava kirliliği hâlâ düzenli ve yeterli şekilde ölçülmüyor” diyerek denetim ve önlem eksikliğine vurgu yaptı.
138 Milyar Dolarlık Ekonomik Kayıp
Kara Rapor 2025’te, partikül madde PM2.5 kirliliğinin Türkiye ekonomisine olan yükü ilk kez hesaplandı. Buna göre, hava kirliliğinin ülkeye yıllık maliyeti 138 milyar dolar. Bu rakam, Türkiye’nin 2024 yılı GSYH’sinin yaklaşık yüzde 10’una denk geliyor.
Rapor, hava kirliliği seviyesinin DSÖ’nün önerdiği düzeye indirilmesi durumunda Türkiye’de yılda 60 bin kişinin hayatının kurtarılabileceğini ortaya koyuyor.
En Fazla Ölüm Osmaniye’de, En Yüksek Sayı İstanbul’da
2024 yılında hava kirliliğine bağlı ölüm oranının en yüksek olduğu il Osmaniye (%33,8) oldu. Sayısal olarak en fazla ölüm ise İstanbul, İzmir, Bursa ve Ankara’da gerçekleşti.
Türkiye’de KOAH’a bağlı ölümlerin yüzde 41,3’ü, kalp hastalıklarına bağlı ölümlerin yüzde 27,7’si, inme nedeniyle ölümlerin yüzde 27,4’ü ve akciğer kanseri ölümlerinin yüzde 18,6’sı hava kirliliğinden kaynaklanıyor. Ayrıca hava kirliliği, demans (bunama) riskini yüzde 8 oranında artırıyor.
Kars’ta Durum Ne?
Kars, raporda en kirli iller arasında yer almasa da, komşu Iğdır’ın Türkiye’nin en kirli havasına sahip il olması bölgesel hava kalitesi açısından endişe yaratıyor. Uzmanlar, Iğdır Ovası’ndaki kirli hava akımlarının çevre illeri de etkileyebileceğini belirtiyor ve Kars’ta düzenli ölçüm istasyonlarının artırılması gerektiğini vurguluyor.